УДК 93/94
DOI: https://doi.org/10.29025/1994-7720-2024-4-79-86

Митраизм в траурной культуре жителей горного региона Загрос

Авторы: Моради М.  

---

Получена: 08.10.2024 Принята: 23.10.2024 Опубликована онлайн: 25.12.2024

Резюме: Среди жителей иранских провинций Лурестан, Керманшах и Илам бытует траурный ритуал Чамари, проводимый течение от трёх до семи дней в память покойника. С персидского языка «чамар» переводится как «очевидность», «внешность», «окружающая среда», «круг» и «все, что связано с кругом». Есть и другие толкования термина «чамар» – «ожидающий» своего путешественника, или «сгибаться от горя». Корни ритуала чамари связаны с митраизмом. Целью настоящего исследования является изучение и выявление истоков культа солнца – митраизма в ритуале траура жителей горного региона Загрос. Признаки и символы культа солнца сохраняются и сегодня во многих обычаях, традициях и образе жизни иранцев, но они претерпели некоторые трансформации и приняли символы исламской веры, что дало им новую жизнь после установления ислама. Источником настоящего исследования являются этнографические материалы и фольклорные сказания об эпическом герое Шахнаме – Сиаваше. Предметом анализа стали символические знаки «солнца», такие как халат «чуга» и образ льва, которые используются в траурном ритуале народов Загроса. В результате исследования выявлены признаки митраизма в современном ритуале траура у народов Загроса.

Ключевые слова: митраизм, траурная обрядность, ритуал «чамари», солярная символика.

Для цитирования: Моради М. Митраизм в траурной культуре жителей горного региона Загрос // Вестник Северо-Осетинского государственного университета имени К.Л. Хетагурова. 2024. №4. С. 79–86.   https://doi.org/10.29025/1994-7720-2024-4-79-86. 

Загрузить PDF   Загрузить JATS(XML)

(русский)

Об авторе:
М. Моради
Университет им. Алламе Табатаба’и
(Иран, Тегеран);
ORCID ID: 0000-0002-6652-227X;
e-mail: m.moradi@atu.ac.ir

Список литературы:

1. Сокаева Д.В., Дзапарова Е.Б., Моради Марьям, Шафаги Марьям. Исследование персидского фольклора: генезис, семантика, индоевропейский и иранский контекст. Университет им. Алламе Табатабаи, СОИГСИ. В. И. Абаева ВНЦ РАН. Тегеран Владикавказ, 2024. 384 с.

2.     احمدی آنزان کورش. چوقا، پوشاک سنتی بختیاری. فصلنامه فرهنگ مردم ایران. شماره 18 و 19. پاییز و زمستان 88. صص 25-30

3.     احمدی بیرگانی، امین. بررسی آیین مهرپرستی در فرهنگ قوم بختیاری. مجله هنر و تمد شرق. سال نهم. شماره 32. تابستان 1400. صص 66-57.

4.     ارشادی فارسانی. اعظم. آیین کتل بندان در ایل بختیاری. نجوای فرهنگ. 1388. شماره 13. صص 54-49

5.     جلالی فریناز. داستان های حکمت آموز شاهنامه فردوسی. ناشر: نگاه آشنا. 1400.

6.     حسن زاده رهدار، حسین. بازتاب آیین پل برون (گیسوبران) در ادبیات مردم لر، همایش ملی بررسی سیر تحول ادبیات بومی لرستان (کله باد) سال 1392، 10 ص.

7.     رحمانی، روح اله. شریف زاده، سید عبدالمجید. امرایی، مهدی. نمادشناسی و گونه شناسی شیرسنگی های ایران با تاکید بر نقوش و خطوط پیرامونی. نشریه هنرهای زیبا – هنرهای تجسمی. دوره 27. شماره 1. بهار 1401. صص 113-103.

8.     فاضلی، محمد تقی. پوربختیار، غفار. بررسی آداب و رسوم سوگواری در شاهنامه فردوسی و مقایسه آن با آداب مذکور در بین اقوام بختیاری و لر کوچک. فصلنامه علمی – پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر. سال دهم. شماره سوم. پیاپی 34، پاییز 1395. صص 144-121.

9.     قنبری غدیوی، عباس. بردشیر (شیر سنگی) در فولکلور و دانش بومی بختیاری. دو فصلنامه دانش های بومی ایران، سال ششم، شماره 11، بهار و تابستان 1398، صص 47-1

10. کشاورزی، سودابه. واردی، زرین تاج. بررسی بازتاب باورهای آئین میترایی در افسانه های لری. فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی. سال 16، شماره 59، تابستان 1399. صص 129-103.

11. کنجوری احمد، ذولفقاری حسن. تحلیل ابعاد هنری، ادبی، آیینی و اساطیری چمر. مجلات مطالعات ایرانی. سال 21، شماره 41، بهار و تابستان 1401، صص 495-531.

12. موسوی. سید سیامک، سوگ­سرایی و سوگ­خوانی در لرستان. خرم آباد: افلاک، 1380، 134 ص.

13. میرحیدری. مریم السادات. آیین چمر؛ آیینی به جای مانده از سوگ سیاوشان. فصلنامه فرهنگ مردم ایران. شماره 51-50. پاییز و زمستان 1396؛ صص 119-99.

14. نیک آبادی، اعظم. داودآبادی، محمدعلی. سروریعقوبی، علی. تکنیک های داستانی در تراژدی سیاوش. ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). سال سیزدهم. شماره 7. مهر 1399. شماره پیاپی 53. صص 22-1.

15. وثیق، بهزاد. چمرگاه، تجلی کالبدی سوگ در پشتکوه (ایلام). فصلنامه علمی فرهنگ ایلام. دوره 23. شماره 76-77. پاییز و زمستان 1401. صص 95-81.